De Adderhorst: tien grafheuvels op de rand van het Zeegserloopje
Plek met een verhaal·Prehistorie

Op de westflank van Zeegse, op de rand van het dal van het Zeegserloopje, ligt een groep grafheuvels bij elkaar: de Adderhorst. Hoeveel het er zijn, hangt af van wie telt. De archeologische monumentenkaart noemt er tien, binnen het terrein dat ze begrenst. Het Hunebednieuwscafé en de aankondiging van een lezing over het landgoed spraken in 2026 allebei van dertien. Mogelijk tellen die heuvels net buiten die grens mee; uitgezocht is dat niet. Geen ervan is wetenschappelijk onderzocht, dus een precieze datering ontbreekt. De monumentenkaart houdt het op Neolithicumca. 5325 tot 1900 v.Chr.Meer over deze periode tot IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode en merkt op dat juist het feit dat ze als groep bij elkaar liggen op de ijzertijd wijst.
De Adderhorst is niet de enige groep hier. Binnen een paar honderd meter registreert de kaart nog twee heuvels apart: een op de Noorderesch, uit de IJzertijdca. 800 tot 12 v.Chr.Meer over deze periode of de Romeinse tijd12 v.Chr. tot ca. 450 na Chr.Meer over deze periode en flink misvormd door graafwerk, en een bij het Witveen van 11 meter doorsnede en 1 meter hoog. Bij die laatste staat in de toelichting dat er in de omgeving nog meer tumuli liggen én een celtic field dat op luchtfoto's is waargenomen. Hunebed D6 bij Tynaarlo ligt 400 meter verderop.
Wat ze bindt is de plek waar ze staan: allemaal op diezelfde dalrand. Dat is het patroon van deze hele kaart, de doden op de droge rand met uitzicht over het natte dal, niet in het dal en niet midden op de vlakte. Op het hoogtemodel is die rand de lijn om te volgen; de heuvels liggen erlangs als kralen.
Administratief loopt hier een grens die het landschap niet kent. De monumentenkaart legt de Adderhorst zelf op grondgebied van Tynaarlo, terwijl de Noorderesch en het Witveen onder Zeegse vallen. Ze horen bij dezelfde dalrand.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: het reliëf uit het AHN.
Gegevens
- Ligging
- 53.07209, 6.63307
- Gebied
- Zeegse
- Perioden
- Neolithicum, IJzertijd, Romeinse tijd
- Zekerheid van de ligging
- hoog
In de buurt
- Professor van AdderhorstDe Groningse hoogleraar A. van Veldhuizen kocht in 1916 bos, wei en heide bij Zeegse, noemde het Adderhorst en liet het bewust verwilderen.120 m
- Villapark TynaarloBij Tynaarlo moest gemeenteheide akker en daarna een tuindorp van zestig huizen worden; het werd een park waar in 1941 acht boschvilla's stonden.200 m
Grafheuvels ZeegserloopjeOp de dalrand van het Zeegserloopje liggen twee grafheuvels: de noordelijke zwaar vergraven, de zuidelijke bij het Witveen in 2000 hersteld.330 m- Hunebed D6aD6a bij Tynaarlo is een verdwenen hunebed dat Van Giffen in 1928 voor twee aanzag; hij nummerde het D6e en D6f.350 m
Hunebed D6Hunebed D6 bij Tynaarlo is zo gaaf gebleven dat alle dekstenen nog op hun oorspronkelijke plaats liggen; de Staat kocht het in 1879.380 m
≈ Goudschat van ZeegseBij Zeegse vonden twee detectorzoekers in 2014 zevenenveertig gouden solidi uit de zesde eeuw, naar gewicht de grootste van Nederland.540 m- Von Dülmen KrumpelmannAan de Zeegsersteeg bouwde schilder Von Dülmen Krumpelmann in 1926 zijn huis; hij kwam in 1917 naar Zeegse en overleed er in 1987.620 m
- ZeegseZeegse ligt tussen de Noorderesch en de Zuideresch op de rand van het beekdal; de landschapsbiografie dateert de nederzetting in de vierde tot vijfde eeuw.1,1 km
Paviljoen DuinoordIn 1925 opende paviljoen Duinoord in Zeegse, naast het oudere café Berg en Dal; Groningse scholen kwamen er per trein op schoolreis.1,2 km- Aardewerk voetbalveldBij de aanleg van het voetbalveld van Tynaarlo kwam in 1981 veel aardewerk boven; het beschermde terrein ligt naast het veld, waar de grond nog ongeroerd is.1,5 km
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.