Het jachtopzienershuisje van Kniphorst, herkenbaar aan zijn beuken

Van dit huisje is niets meer overeind, maar het staat er nog wel. Het rapport van 2007 noemt het een verdwenen jachtopzienershuisje, nog herkenbaar aan oude beuken en aan kelderfundamenten – en dat zijn precies de twee dingen die een huisplaats in een bos overleven: de bomen die er bij horen, en het gat waarin de kelder zat.

Op het hoogtebeeld is het terug te vinden. Rond het opgegeven punt ligt een compact plateau van ongeveer 20 meter dat 26 centimeter boven zijn omgeving uitkomt, met uitschieters tot een halve meter. In een bosperceel waar de ruis op het reliëf 29 centimeter is, is dat geen bewijs maar wel het juiste soort vorm: puin en fundament zakken niet weg, ze blijven liggen als een lage verhoging met de maat van het huis dat erop stond.

Waarom hier een jachtopziener woonde, komt door de buren. Zo'n 160 meter noordelijker staat hunebed D8, dat notaris Casper Everhard Kniphorst in 1871 aan de provincie schonk. Zijn familie had dit deel van de heide in de tweede helft van de negentiende eeuw in één blok bij elkaar gekocht en er bos op laten planten. Op 400 meter zuidwestelijker lag hun zomerverblijf Villa Maria, met een belvedère en een vijver. Een landgoed van die maat vraagt iemand die er woont, het wild beheert en let op wie er komt.

Rond 1920 ging het bos over op Kröller, maar de naam Kniphorstbos bleef. Wie er woonden, is in flarden terug te vinden. In maart 1906 liet G. Kniphorst afbraak veilen bij "het huis, vroeger bewoond door Harm Honebecke op Hunnenborg". In december 1926, toen het bos bij modelboerderij De Schipborg hoorde, was bij de houtverkoop de samenkomst "bij het huis van Hollander", de jachtopziener die de percelen aanwees. Welk van die huizen dit huisje was, is niet duidelijk. Volgens het kadaster stonden er in het bos meer, waaronder een jachthuis en een boswachterswoning.