De handgranatenbaan in het Strubben-Kniphorstbos, gebouwd op een grafveld
Plek met een verhaal·Later gebruik
In het noordelijke deel van dit terrein legde de Heidemij in de jaren '60 in opdracht van Defensie een oefencomplex aan. Twee schietbanen, een gebouw met opslag, kantoor, wachtruimte en werkplaats, een stormbaan met hindernissen, en hier een handgranatenbaan.
Die bestond uit een veldje en een gebouw met een kelder en houten schotten. In de kelder wachtten de militairen op hun beurt. Vanachter de schotten werd de granaat gegooid. En de schotten waren van hout, niet van steen of staal, om de scherven op te vangen in plaats van ze terug te kaatsen.
Wat eronder ligt is ouder. Het rapport dat dit terrein in 2007 in kaart bracht, meldt in één zin dat bij de aanleg van de handgranatenbaan een grafheuvel is verdwenen. Vlak ten westen hiervan ligt een urnenveld waarvan de heuvels 44 tot en met 53 nooit zijn gerestaureerd. Vijf kleine uit de Late bronstijd1200 tot 800 v.Chr.Meer over deze periode of Vroege ijzertijd800 tot 500 v.Chr.Meer over deze periode, met daarvoor een grotere die waarschijnlijk uit het Laat-neolithicumca. 2800 tot 1900 v.Chr., de enkelgraf- en klokbekercultuurMeer over deze periode of de Vroege bronstijd1900 tot 1575 v.Chr.Meer over deze periode stamt. Omdat ze niet zijn hersteld zijn ze ook niet met gras begroeid, en juist daardoor vallen ze in het bos minder op dan de gerestaureerde heuvels elders in het reservaat.
Op 71 meter ten noordoosten van de baan ligt een kom die in het hoogtebeeld 55 centimeter onder zijn rand duikt, een dichtgroeiend watertje. Het is een van de laatste drie open watertjes van dit gebied, naast het Addersveentje en het Boekweitenveentje. De rest is door ontwatering verdwenen. Archeoloog Sake Jager is ervan overtuigd dat dit veentje dienst heeft gedaan als offerplaats, en zijn argument is de ligging. Het ligt pal tussen de graf- en brandheuvels in.
Zo liggen op een paar honderd meter een offerveentje, een urnenveld en een plek waar jonge mannen leerden granaten gooien. Deze militaire resten vertellen net als de hunebedden en de grafheuvels een hoofdstuk van dit gebied.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK).
Gegevens
- Ligging
- 53.06223, 6.69057
- Gebied
- Strubben-Kniphorstbos
- Zekerheid van de ligging
- hoog
In de buurt
LoopgraafEen geknikte gegraven gang van 76 meter in het Strubben-Kniphorstbos bij Anloo, volgens Elerie een loopgraaf uit de Tweede Wereldoorlog.280 m- Drie podzolenTheo Spek vond in het Strubben-Kniphorstbos drie haarpodzolen boven elkaar: bewijs voor eeuwenlange verstuiving langs de karrensporen.330 m
- ≈ BorkerholtOver het Borkerholt, het markebos van Schipborg, is tussen 1332 en 1610 onophoudelijk geprocedeerd; na de oorlog moest elke boer er vier eiken planten.370 m
KeileemOnder het Strubben-Kniphorstbos ligt keileem uit de voorlaatste ijstijd; waar die dicht onder het oppervlak zit blijft het nat in een verder kurkdroog zandgebied.390 m
DriemarkenpuntWaar de marken van Annen, Anloo en Zuidlaren samenkwamen, eindigde een van de langste markeprocessen van Drenthe: een ruzie over schapen.410 m
Hunebedden D7/D8D7 en D8 liggen een paar honderd meter uit elkaar in het Strubben-Kniphorstbos; D7 is pas in 1822 voor het eerst op papier vermeld, ruim een eeuw na zijn buurman.420 m
Galgenberg StrubbenDe Galgenberg in de Strubben bij Anloo is een grafheuvel op de grens van drie marken; de naam staat al in 1332 op schrift, een executie is er niet bekend.430 m
Archeologisch reservaatDe Strubben-Kniphorstbos is 377 hectare groot en sinds 2000 het enige archeologische reservaat van Nederland, met sporen van steentijd tot middeleeuwen.480 m- AddersveentjeHet Addersveentje bij Schipborg is een uitgeveende natuurlijke laagte en een van de laatste drie open watertjes van het Strubben-Kniphorstbos.600 m
Hunebed D8Hunebed D8 in het Kniphorstbos is compleet gebleven: vier dekstenen op acht draagstenen, in 1871 geschonken door landgoedeigenaar Kniphorst.620 m
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.