Roelof Schuiling en de es die van de kaart verdween
Plek met een verhaal·Later gebruik
Op het brinkje voor Kruisstraat 15 in Annen staat sinds 2016 een gedenkteken voor Roelof Schuiling. Hij werd in 1854 in Annen geboren als zoon van Jan Warners Schuiling en Hinderkien Houwing. Hun huis stond driehonderdvijftig meter noordelijker, op De Wolden 7 en 9. Het gezin verhuisde in 1871 en het huis is in 1903 gesloopt. De onderwijsinspecteurs merkten hem op de dorpsschool op en haalden zijn ouders over om hem niet op de boerderij te houden, maar naar de kweekschool in Meppel te sturen. Vanaf 1879 gaf hij les in Deventer, waar hij uitgroeide tot een van de grondleggers van het schoolvak aardrijkskunde; zijn Handboek der Aardrijkskunde van Nederland beleefde vijf herziene drukken. Hij stierf in 1936 in Deventer.
Schuiling wilde dat kinderen het landschap zágen. Daarvoor liet hij samen met Noordhoff een reeks van 37 aardrijkskundige schoolwandplaten maken. De eerste plaat, die in 1912 verscheen, ging over zijn eigen dorp: nummer 1 uit de serie, 'Landschap bij een eschdorp (Annen, Drenthe)', met een handleiding van hem en J.M. de Feijter. Deze werd in 1912 uitgegeven door Noordhoff in Groningen. Het voorbeeld dat hij ervoor koos was de Noordes van Annen. De Noordes bestaat niet meer als open akkercomplex; een groot deel ervan ligt inmiddels onder de naoorlogse uitbreiding van Annen. Wat er van over is, is de plaat – en daarop is meer bewaard dan de akkers alleen, want boven de boomkruinen steekt de korenmolen van Dekens uit, die zelf ook is verdwenen.
Dat maakt hem het spiegelbeeld van de schoolplaat van Eext, die op deze kaart ook een eigen plek heeft. Daar liet een schilder een dorpsgezicht zien dat er nog is; hier bewaart een schoolplaat een akkercomplex dat er niet meer is. Sinds 2016 draagt ook het Schuilingcongres voor aardrijkskundedocenten zijn naam.
Bekijk deze plek op de kaart →
Op de achtergrond: de luchtfoto van deze plek (PDOK), met de topografische kaart van 1900 eroverheen (Kadaster).
Gegevens
- Ligging
- 53.05441, 6.72676
- Gebied
- Annen
- Zekerheid van de ligging
- hoog
In de buurt
- Brand 1871Op 31 januari 1871 brandden in de oudste hoek van Annen zeven huizen af; zes zijn herbouwd, één gat in het dorp is nooit meer gedicht.60 m
Brink van AnnenMidden in Annen ligt een brink van ruim driehonderd meter, volgens de historische vereniging de grootste van Drenthe; hier stonden de zaadbulten.230 m- Schultehuis AnnenAan de Kruisstraat in Annen stond het huis van de schulte van Anloo. Na 1794 beheerde zijn weduwe Elisabeth Maria Hofstede het, tot haar dood in 1799.240 m
Huishoudschool AnnenIn Ons Dorpshuis in Annen zat vanaf 1948 de landbouwhuishoudschool, waar meisjes uit Schipborg, Eext, Anderen en Rolde leerden koken, naaien en boekhouden.260 m- Telefoonkantoor AnnenIn 1911 kwam het eerste telefoonkantoor van Annen ten huize van de joodse weduwe Kreuntje Wolf-ten Bosch, waarschijnlijk aan De Wolden 5.360 m
- Gemeentehuis AnlooIn 1894 besloot de raad van Anloo met zes tegen vijf stemmen het gemeentehuis van Eext naar Annen te verplaatsen, op de grens van zand en veen.380 m
- Molen van DekensAan de Zuidlaarderweg in Annen stond de korenmolen van Dekens; er ligt nog een molensteen in de stoep en hij staat op Schuilings schoolplaat van 1912.520 m
- Celtic field ZuideschOnder de Zuidesch van Annen ligt een celtic field van ruim zeven hectare, alleen bekend van een luchtfoto en afgedekt door de latere es.710 m
Hunebed D9D9 ligt midden in de bebouwing van Annen; Van Giffen markeerde er in 1952 de verdwenen stenen met plombes in de grond.1,1 km- JeruzalemJeruzalem in het Strubben-Kniphorstbos is een laagte die in de 19e en 20e eeuw door verstuiving is uitgeblazen; tot in de jaren negentig lag er een hectare open zand.1,3 km
Hemelsbreed gemeten, van dichtbij naar ver. Verschuif de band naar rechts voor de volgende.